De Unie maakt een einde aan het ongelukkige blokkadebeleid van Merkel

Algemeen

Om aan de macht te komen, zijn politici als Markus Söder in staat om bijna alles te doen. Nu houdt hij via de Federale Raad belastingverlagingen voor middelgrote bedrijven tegen om boeren te behoeden voor dieselsubsidies. Hoe past dit bij de voortdurende eisen om bedrijven te ontzorgen?

Doen alsof je bereid bent compromissen te sluiten, zonder bereid te zijn compromissen te sluiten, is altijd een politieke strategie geweest. Angela Merkel gebruikte het ruim twintig jaar geleden in de strijd voor Agenda 2010. Het wetgevingspakket viel eigenlijk geheel in de smaak van de CDU, maar ze misgunde bondskanselier Gerhard Schröder en de SPD hun succes niet en blokkeerde het project in de Federale Raad. .

De herinnering hieraan komt tegenwoordig terug – omdat de Unie opnieuw een wet in de Bundesrat voorhoudt die zij – te oordelen naar haar eerdere verklaringen – onmiddellijk zou moeten doorvoeren. De Groeikansenwet was oorspronkelijk bedoeld om de economie van zo’n 7 miljard euro te ontlasten, maar een compromisvoorstel voorziet slechts in 3,2 miljard euro. Niettemin zit het al weken vast in de Federale Raad. De Beierse premier Markus Söder wil er alleen mee doorzwaaien als de subsidies voor landbouwdiesel niet worden afgeschaft.

Twintig jaar geleden stopten de staten onder leiding van de CDU en de CSU de rood-groene Agenda 2010. Deze omvatten interventies in de sociale wetten (Hartz IV), de vernieuwing van de arbeidsmarkt- en bedrijfsbelasting, het verminderen van subsidies en het met een jaar vervroegen van de laatste fase van de inkomstenbelastingverlichting. Merkel bleef streng – ondanks alle waarschuwingen van de CDU/CSU en de FDP. Na bijna eindeloos en soms onwaardig onderhandelen werd op 10 december 2003 een compromis bereikt.

Het belangrijkste is om Schröder schade toe te brengen

Het algehele resultaat kan als volgt worden samengevat: Merkel en CSU-leider Edmund Stoiber – geflankeerd door Friedrich Merz – lieten het onverdund passeren, wat Schröder pijn deed omdat het duidelijk was dat hij zijn eigen kiezers zou irriteren. De linkervleugel van de SPD en de vakbonden bestormden het project, vooral de Hartz IV-wetten en de belastinghervorming, waarvan bedrijven profiteerden. De SPD daalde prompt in de peilingen. De strategie van Merkel werkte. In 2005 verloren de sociaaldemocraten de verkiezingen voor het deelstaatparlement van Noordrijn-Westfalen, en een paar maanden later de verkiezingen voor de Bondsdag. De ironie van de geschiedenis: Merkel heeft als bondskanselier jarenlang geprofiteerd van de hervormingen van Schröder.

De Unie bereidt zich nu voor om de staatskamer weer in een showpodium te veranderen. De zusterpartijen – vooral CSU-leider Söder – torpederen de dringend noodzakelijke hulp voor de economie door het intrekken van de geplande intrekking van de belastinggift aan boeren als voorwaarde te stellen voor hun goedkeuring van de Growth Opportunities Act. Van geen enkele federale staat wordt verwacht dat hij zomaar overheidsprojecten goedkeurt; daar is de Federale Raad tenslotte voor. Maar het doel hier is duidelijk. Söder’s hart voor boeren klopt plotseling luider omdat hij het hoofd van de Vrije Kiezers, Hubert Aiwanger, in zijn nek heeft ademen.

De middenklasse wacht dringend op de wet. Achttien bedrijfsverenigingen deden gezamenlijk een beroep op de premier om de blokkade op te heffen. “Er staat niets minder op het spel dan de redding van de Duitse middenklasse”, legden ze uit. Het project gaat gepaard met belastingvoordelen voor bedrijven die miljarden aan verlichting moeten opleveren. Ondanks alles is dit slechts een druppel op een gloeiende plaat gezien de hoge energiekosten en de economische neergang.

Toch wordt overal in de economie gezegd: we wachten allemaal op de wet, omdat deze in wezen een klein sprankje hoop is in moeilijke tijden. Söder heeft gelijk als hij zegt dat “het geen serieuze, grote verbetering teweegbrengt”: “Het is uiteindelijk maar een wet.” Maar het op zo’n transparante manier stoppen is zinloos. Het is precies dit beleid dat de Unie, vooral de Groenen, voortdurend ontregelt: er wordt een clientèle bediend, vooral een zeer luide, terwijl het zicht op het grote geheel verloren gaat. Zodat Söder publiekelijk kan laten zien dat boeren zijn beste vrienden zijn en dat hij een rol kan spelen in de federale politiek, moet de middenklasse afwachten wat er daarna gebeurt.

Trieste tactiek

De Unie kan het niet ten val brengen vanwege de meerderheid in de Federale Raad. Belangrijke ontlastende regelingen kunnen ook met terugwerkende kracht, dat wil zeggen op 1 januari 2024, in werking treden. De meeste landen – niet alleen de landen onder leiding van de Unie – hebben bezwaren, de motieven zijn verschillend. Soms gaat het om correcties en verdere financiële verlichting. Voor anderen was de oorspronkelijke zeven miljard euro te veel en zij willen hun kas sparen. Zoals ik al zei: daar is de bemiddelingscommissie voor.

De onzekerheid die wordt veroorzaakt door het lange heen en weer gaan – eigenlijk het kenmerk van de stoplichtcoalitie – wordt echter alleen maar verder vergroot. Als je je dan voorstelt…

Buitenlands nieuws
Add a comment